Marjan Berk Anp

© ANP

Schrijfster Marjan Berk op 93-jarige leeftijd overleden

Schrijfster, columniste en scenariste Marjan Berk is zondag in Amsterdam overleden, meldt haar familie via haar uitgeverij. Ze werd 93 jaar en zou komende zaterdag haar 94e verjaardag hebben gevierd.

Marjan Berk zette als geen ander het gewone leven om in verhalen waarin lezers zichzelf herkenden. Met humor, lef en een scherp oog voor menselijke verhoudingen bouwde ze aan een veelzijdige loopbaan. Ze schreef tientallen boeken, jarenlang columns en maakte ook naam met werk voor radio en televisie. Bij het grote publiek blijft ze vooral verbonden aan de serie Vrouwenvleugel, die in 1994 werd bekroond met de Gouden Televizier-Ring.

Van verpleegkundige naar podium en pen

Berk werd in 1932 geboren in Zeist en begon haar werkende leven in de zorg. Ze haalde haar verpleegkundigediploma, maar koos al jong voor het theater toen ze werd aangenomen op de toneelschool in Amsterdam. Daarna stond Berk op het podium als actrice en cabaretière, onder meer bij Wim Kan, Lurelei en Jaap van der Merwe. Later verschoof haar aandacht steeds meer naar schrijven: romans, kinderboeken, columns en scenario’s. Titels als Nooit meer slank, Traangas, De feminist, Nooit te oud, Teflon baby en De leukste oma van de wereld maakten haar bij een breed publiek geliefd.

Doorbraak op televisie

Een van haar bekendste successen was Vrouwenvleugel, een 66-delige dramaserie waarvoor zij de Gouden Televizier-Ring won. Regisseur Will Koopman noemt de serie ‘een iconische serie vanuit het vrouwelijke perspectief’ en zegt dat Berk ‘de Nederlandse taal onmiskenbaar verrijkt’ heeft. Ook producent Joop van den Ende herinnert zich haar als een vrouw met durf. ‘Marjan Berk was een bijzondere vrouw; zij liet zich door niets en niemand uit het veld slaan,’ aldus de producent. Volgens Van den Ende lagen ‘Marjans creatieve geest en haar branie’ aan de basis van het succes van Vrouwenvleugel.

Gewone mensen, gewone liefde

Ook buiten de literaire en televisiewereld wordt Berk geroemd. Henk Krol, jarenlang hoofdredacteur van de GayKrant, wijst op haar betekenis voor de lhbtiq+-emancipatie. Volgens Henk gaf zij homoseksuele en lesbische personages al vroeg een vanzelfsprekende plek in haar werk. ‘Zij was de allereerste schrijfster die structureel in haar boeken en haar tv-series homostellen opvoerde, zonder dat het typetjes waren,’ zegt hij. Juist doordat die personages gewone mensen met gewone zorgen waren, bereikte Berk volgens hem een publiek dat daar nog niet altijd zo naar keek. ‘Die betekenis voor de lhbtiq+-emancipatie is van onschatbare waarde geweest.’

Tot laat blijven schrijven

Berk bleef tot op hoge leeftijd actief. Ze schreef columns voor onder meer het Utrechts Nieuwsblad, de Provinciale Zeeuwse Courant, de Gaykrant, Margriet, het AD en Mokum Magazine. AD-hoofdredacteur Rennie Rijpma noemt haar onafhankelijk en optimistisch, en zegt dat zij ‘ontzettend veel betekend’ heeft voor de krant. In november verscheen nog haar laatste boek, Hofdames. Verhalen uit een eigenzinnig Amsterdams hofje, over het Occohofje in Amsterdam, waar zij sinds 2016 woonde. Over stoppen met werken zei Berk eerder: ‘Stoppen kan ook niet als je schrijven tot je habitus hebt gemaakt.’ Ze laat vijf kinderen, acht kleinkinderen en drie achterkleinkinderen na.

LEES OOK

Uit andere media


Meer van Ruth