Advocaten Ellen en Naomi in zaak Ali B leggen uit hoe verklaringen van slachtoffers worden beoordeeld

Tekst: Evelien Berkemeijer

31/03/2026

Na de laatste zittingsdag van het hoger beroep in de zaak van Ali B schoven twee advocaten aan bij RTL Tonight om hun visie op de bewijsvoering toe te lichten. Ruth Jager, advocaat van Ellen ten Damme, en Bernard Sprenger, advocaat van Naomi, gingen in op de manier waarop verklaringen van slachtoffers juridisch worden gewogen. Daarbij kwamen zowel traumapsychologie als de timing van verklaringen aan bod.

Jager verwees naar wat zij eerder die dag tijdens het hoger beroep van de zaak rond Ali B ook in de rechtszaal naar voren bracht over het gedrag van slachtoffers. Sprenger legde daarna uit waarom rechters veel waarde hechten aan vroege verklaringen. Ook rechtbankverslaggever Saskia Belleman gaf in het gesprek een toelichting op die juridische afweging.

Lees ook: Angela de Jong vindt dat Ali B zélf aan zijn kinderen moest denken

Gedrag van slachtoffers

Ruth Jager zei tijdens de laatste zittingsdag dat Ellen ten Damme tijd nodig had om met haar verhaal naar buiten te komen. Daarbij stelde ze: ‘Dat ze zich professioneel bleef gedragen, dat ze zich pas later uitsprak, dat het leek alsof ze die dag goed in haar vel zat en zelfs dat ze gelachen heeft tijdens het verhoor bij de politie… het past allemaal bij wat we in de traumapsychologie geleerd hebben over het slachtofferschap en het wordt tijd dat ook de rechtspraak oog heeft daarvoor.’ Bij RTL Tonight lichtte Ruth dat verder toe aan Beau van Erven Dorens. Volgens haar is de rechtspraak nu ‘stevig’ en geldt al snel dat een slachtoffer geen goede getuige zou zijn als iemand niet direct naar buiten komt met haar verhaal en daarbij niet veel emotie toont.

Tekst gaat verder onder video.

‘Een slachtoffer heeft geen handleiding’

Volgens Jager klopt dat beeld niet met wat uit de leerboeken blijkt. In de uitzending zei ze daarover: ‘Een slachtoffer heeft geen handleiding’. Ook wees de advocate erop dat veel slachtoffers juist in een meegaande beweging reageren, zoals volgens haar Ellen en Naomi nu wordt verweten door de verdediging. Daarom bracht zij bij het gerechtshof naar voren dat er mogelijk op een andere manier naar zulke verklaringen gekeken moet worden.

Timing en bewijs

Bernard Sprenger legde in het gesprek uit waarom het moment waarop iemand een verklaring aflegt van groot belang is. Hij zei: ‘Als jij over twee jaar geleden verklaart: ik heb Beau zien huilen, dan zit daar zoveel tijd tussen. Dat huilen kan heel anders zijn ingekleurd dan als ik zeg: ik heb Beau gisteravond zien huilen.’ Volgens de advocaat hecht de Hoge Raad meer waarde aan een verklaring die is gedaan toen de herinnering nog vers was. Saskia Belleman merkte daarbij op dat Jill Helena pas twee jaar nadat ze zou zijn aangerand, aan haar moeder vertelde wat er was gebeurd. Daardoor, zo legde Belleman uit, zouden de emoties die zij toen toonde niet meer direct als causaal verband tussen de aanranding en die emoties kunnen worden gezien.

Tekst gaat verder onder video.

Twee bewijsmiddelen blijven nodig

Sprenger benadrukte wel dat het belangrijk is dat in dit soort zaken een tweede vorm van bewijs nodig is. Daarover zei hij: ‘Het is wel terecht dat je twee bewijsmiddelen nodig hebt, anders heb je ruzie met iemand en dan kan je zeggen: ‘Ik ben door die persoon verkracht’ en dan kan die veroordeeld worden.’ Tegelijkertijd stelde de advocaat dat het in de praktijk moeilijk blijft, mede omdat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat slachtoffers lang niet altijd meteen reageren. Daarmee sloot hij aan bij het punt dat ook Jager maakte over de complexiteit van slachtoffergedrag.