Lees het hele statement van Sophie Straat, die steun mist na golf aan haat: ‘Waar blijven de statements?’

Tekst: Evelien Berkemeijer

19/07/2026

Sophie Straat heeft een uitgebreid statement gedeeld nadat ze veel haat en bedreigingen ontving vanwege haar optreden op Best Kept Secret. Tijdens haar show riep ze witte mannen op om tijdens een moshpit een stap naar achteren te doen, zodat er ruimte ontstond voor vrouwen, queer personen en mensen van kleur.

Beelden daarvan werden ongeveer een maand geleden gedeeld via het Instagram-kanaal van 3voor12. Daarna kreeg de zangeres volgens eigen zeggen te maken met seksistische en antisemitische haatberichten, doodsbedreigingen, brieven, aangiftes en gerechtelijke aanklachten. In haar verklaring richt Sophie Straat zich niet alleen op de mensen achter die reacties, ze benoemt ook het gebrek aan publieke steun vanuit de muzieksector.

Haat en bedreigingen na Best Kept Secret

Sophie begint haar verklaring met een toelichting op de moshpit tijdens haar optreden. Ze benadrukt dat ze zelf niet de bedenker van die actie is. ‘Het is jullie misschien niet ontgaan dat ik tijdens onze Best Kept Secret show de ruimte gaf voor een FLINTA*’s moshpit en ik witte mannen opriep om een stap naar achter te doen, for once. Een actie waarvoor ik zelf niet de credits wil pakken, al in de jaren ‘90 werd dit gedaan door bijvoorbeeld de punkband Bikini Kill.’ Nadat beelden via 3voor12 werden verspreid, ontstond een stroom aan haat en bedreigingen. ‘Een golf aan seksistische, antisemitische haatberichten en doodsbedreigingen waarvan de ene explicieter en creatiever dan de ander. Online en in briefvorm, inclusief aangiftes en gerechtelijke aanklachten tegen mij, de mensen met wie ik werk en alle zalen en festivals waar ik speel deze zomer.’ Veel van die berichten werden volgens de zangeres niet anoniem verstuurd. ‘Mind you, dit zijn gewone mensen met een open account, of ze e-mailen vanaf hun werkadres, ze schamen zich niet want dit is hun realiteit. Ze belichamen een samenleving die is gebouwd op een fundament van racisme, seksisme, classicisme en fascisme.’

Sophie wil niet opnieuw uitleggen waarom ze bepaalde groepen tijdens een moshpit naar voren wilde halen. ‘Dat hier uitleg voor nodig is, is op zijn zachtst gezegd vermoeiend. Het zijn altijd de mensen die het zelf ervaren: vrouwen, mensen van kleur, queer mensen die moeten uitleggen waarom witte mannen naar achter moeten. Ironisch genoeg spreekt de golf aan haat die hierop volgde voor zich en laat het weer lekker zien hoe neofascistisch dit land is.’

Tekst gaat verder onder post.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door Sophie Straat (@sophiestraat)

Gebrek aan publieke solidariteit

Hoewel ze persoonlijk veel steun kreeg, mist Sophie vooral zichtbare en publieke solidariteit vanuit de muzieksector. ‘Don’t get me wrong, iedereen is ontzettend attent. Van schouderklopjes tot extra beveiliging, van artiesten tot festivalorganisaties. Iedereen die ik tegenkom lijkt aan mijn kant te staan en toont persoonlijk respect. En dat betekent veel voor me, heus.’ Er werd zelfs een landelijk overleg georganiseerd over de manier waarop de sector met zulke situaties moet omgaan, vertelt Sophie.

Toch waren er volgens haar maar twee acts die zich publiekelijk uitspraken. ‘De frontvrouw Jazz van de band C’est Qui? op Wilde Weide, en Youssef en Abel tijdens hun IJSLAND show op Down The Rabbit Hole.’ Ze vraagt zich af waarom anderen niet van zich laten horen. ‘Maar even serieus: waar zijn de (linkse) media? Waar blijven de statements vanuit de grote festivals? Het enige publieke narratief dat er te vinden is, is dat van rechtse media, zoals in de vorm van Johan Derksen die op nationale televisie roept: “ik laat me niet piepelen door dat kutwijf” en “deze trut komt er niet mee weg” en Bram Moszkowicz die het “discriminatie en racisme op basis van geslacht en huidskleur” noemt.’

Volgens Sophie blijft dat narratief bestaan zolang andere partijen zwijgen. ‘Het probleem hier is: zolang de grote meerderheid zijn bek houdt, blijft dit bestaan. Het is het enige wat zichtbaar is, dus vormt het een normaliteit. De nazi’s denken nu: als we blijven doorgaan met doodsbedreigingen terwijl niemand support toont, dan houdt Sophie Straat haar mond wel, en dan wordt de haat (het woord dekt de lading niet eens) de status quo.’ Ook organisaties die zeggen zich niet met politiek te willen bemoeien, maken volgens haar een keuze. ‘Dus als instanties zeggen ‘wij bemoeien ons niet met politiek’ of helemaal niks zeggen, nemen ze daarmee automatisch de kant van de status quo in.’

Tekst gaat verder onder uitspraken van Johan Derksen.

Kritiek op 3voor12

Nadat Youssef en Abel zich tijdens Down The Rabbit Hole over de kwestie hadden uitgesproken, vroeg 3voor12 of Sophie wilde aanschuiven in De Machine. ‘Afgelopen woensdag, nadat Youssef en Abel zich er op de mainstage van DTRH over uitspraken, vroeg 3voor12 of ik het wilde hebben over de moshpit.’ Haar manager kreeg daarbij een aanvraag waarin werd verwezen naar de opmerkingen van Sef en Abel: ‘‘Omdat Sef + Abel op DTRH ook een opmerking maakten over ‘alle witte mannen naar achteren’ willen we in de Machine bij onze DTRH nabeschouwing nog effe stilstaan bij het fenomeen ‘moshpits VOOR gemarginaliseerde mensen’ en waarom het juist belangrijk is’.’ Sophie besloot daarop geen gebruikelijk voorgesprek te voeren. ‘Toen we deze vraag ontvingen wist ik dat ik geen gebruikelijk voorgesprek wilde doen, en dat ik het gesprek zelf ook ging openen, want de voorspelling dat ze mijn interview niet gingen gebruiken kwam helaas uit. Als ze van tevoren hadden geweten dat ik mijn kritiek wilde aankaarten, hadden ze me niet willen spreken.’

Volgens Sophie speelt angst een belangrijke rol in de manier waarop publieke media en grote instanties handelen. ‘De publieke omroep zit, net zoals andere grote instanties, vast aan subsidies, diplomatieke kaders en de wetten van beschaving waar het hun taak is om als massamedia ons te voorzien van hun gemaakte wereldje. Maar waarom? Angst speelt hier een grote rol in, en commercie. Grote instanties lopen mee met het corporate model en weg van persoonlijke interesse.’ Het gesprek zag ze als een kans om haar teleurstelling over het gebrek aan publieke solidariteit uit te spreken. ‘Dit interview was mijn kans om mijn teleurstelling uit te spreken over het gebrek aan publieke solidariteit. Maar once again bleek het collectieve verantwoordelijkheidsgevoel binnen de sector weer een illusie.’

De verwachtingen van Sophie Straat

Toen ze zei dat 3voor12 volgens haar al eerder met een publiek statement had moeten komen, kreeg de zangeres te horen dat ze hun taak al hadden volbracht door de comments uit te zetten van de desbetreffende post. Maar het verwijderen van reacties is niet hetzelfde als het innemen van een standpunt, benadrukt Sophie. ‘Dat is moderatiebeleid. Het zegt niets over waar 3voor12 als organisatie voor staat. Er had een statement moeten komen, gericht aan het publiek, waarin duidelijk werd gemaakt: dit is niet normaal, dit is niet acceptabel, en dit is waarom.’ Door als organisatie te zwijgen, wordt het probleem volgens haar bij het individu neergelegd, legt de zangeres uit. ‘Zolang instanties zwijgen en er geen publieke backup is, wordt het probleem afgeschoven naar het individu. Op deze manier ontstaat een geaccepteerde manier van onderdrukking, waarin het lijkt alsof ik (of degene die zich uitspreekt) de vreemde eend ben, de andersdenkende, de extreme.’

Persoonlijke steun is volgens de zangeres dan ook niet waar het om draait. ‘Steun naar mij toe persoonlijk is niet nodig. Sterker nog: liever niet, want dan wordt het probleem gereduceerd tot een persoonlijke kwestie.’ Organisaties moeten volgens haar duidelijk maken waar ze zelf voor staan. ‘Door te zeggen ‘we tolereren geen haat’ (moderatiebeleid) in plaats van ‘dit is fout en dit is waarom’ (standpunt), plaatst een instantie zichzelf buiten het conflict, alsof het hún probleem niet is, maar iets dat “helaas gebeurt” op hun platform.’ Aan het einde van het gesprek vroeg Sophie waarom het pas het bespreken waard was voor de podcast wanneer Youssef en Abel er iets over zeggen op een groot podium. ‘Ik kreeg de reactie dat vorige week de hittegolf was en dat dat echt even eerst besproken moest worden. Dat zegt genoeg over waar hun prioriteiten liggen en wie er gehoord wordt en wie niet.’

Tekst gaat verder onder uitspraken van Bram Moszkowicz.

‘Zwijgen betekent einde gesprek’

De zangeres vreest dat de ophef uiteindelijk overwaait zonder dat er iets verandert. ‘De nazi-keyboardheroes komen er mee weg, en we zijn precies niks opgeschoten.’ Daarna benadrukt ze hoe belangrijk taal en het publiekelijk benoemen van onrecht volgens haar zijn. ‘Het niet of wel uitspreken van woorden en de manier waarop we gebeurtenissen in het leven duiden, creëert werkelijkheden en zolang we dat niet doen, bestaat het niet.’ Zich uitspreken is volgens Sophie geen vrijblijvende keuze. ‘Het is onze taak als mens om ons uit te spreken tegen onrecht, elke dag. Dit is niet ‘optioneel’ of iets wat instanties ‘zouden kunnen doen’. Het is een verantwoordelijkheid die genomen moet worden.’ Door te zwijgen, kan een extreem narratief volgens haar steeds normaler worden. ‘Nu vormt een neofascistisch en misogynistisch narratief de status quo. En hoe vaker dit extreme narratief gezien wordt, hoe minder extreem en dus hoe normaler het wordt.’ Voor verandering zijn volgens Sophie meerdere stemmen nodig. ‘Voor taal hebben we meerdere mensen nodig en voor het debat hebben we meerdere stemmen nodig’.

Sophie legt vervolgens uit waarom ze het belangrijk vond haar statement te publiceren. ‘Omdat we niet willen dat het enige narratief wat we voorgeschoteld krijgen is gebouwd op haat. EN omdat ik me letterlijk af zat te vragen of doodsbedreigingen minder belangrijk zijn dan een hittegolf.’ Daarbij roept ze anderen op om zich eveneens uit te spreken. ‘We hebben dit nodig, dit IS nodig. Verandering is mogelijk, deze strijd zoals elke andere strijd kunnen we winnen door specifiek te zijn. Zelfverzekerdheid, stelligheid van mentaal en fysiek evenwicht en correcte logica, geleverd door ons allen tegelijk.’ Ze sluit haar verklaring af met een duidelijke boodschap. ‘Schouderklopjes gaan de wereld niet redden, FLINTA* moshpits misschien ook niet. Maar zwijgen betekent einde gesprek en dat is geen optie.’

Gesprek met 3voor12

Na haar verklaring volgde een nieuw gesprek met 3voor12, dat woensdag werd gepubliceerd in De Machine. Daarin herhaalde Sophie dat nieuwsmedia en festivals hun positie publiekelijk moeten uitspreken. ‘Jullie zijn een nieuwsoutlet, dus gebruik die nieuwsoutlet’, zei ze. ‘Als Lowlands een bericht krijgt van: “Jullie moeten Sophie Straat van de line-up halen”, dan moeten zij publiekelijk zeggen, vind ik: “Nee, wij houden Sophie Straat op de line-up, want wij staan achter haar boodschap, wij staan achter haar muziek.”’ Volgens de presentatoren van de podcast dacht 3voor12 dat de zangeres ‘oké’ was met de manier waarop het platform de zaak had aangepakt. ‘We hebben ons nadrukkelijk uitgesproken over jouw recht om te zeggen wat je hebt gezegd.’ Op de vraag of de lucht inmiddels was geklaard, reageerde Sophie met: ‘I’m good.’

Dit artikel is geschreven op 16 juli. Eventuele ontwikkelingen die na deze datum hebben plaatsgevonden, zijn hierin niet meegenomen.