Column: koning spant de kroon
04/01/2026
Deze column komt uit Weekend editie 1.
Het is zo’n mooie traditie bij de Britten: aan het eind van het jaar wordt de koninklijke balans opgemaakt. Wie werkte er het hardst binnen de koninklijke familie? Een soort value for money: wie is het meest waard voor het belastinggeld?
Jarenlang was het antwoord voorspelbaar. Prinses Anne, de enige dochter van koningin Elizabeth, stond steevast bovenaan. Eenzamer kun je een koppositie bijna niet hebben. Gemiddeld kwam ze in de afgelopen jaren uit op zo’n 439 officiële afspraken per jaar. Dit jaar deed ze er zelfs 478. Maar 2025 bracht een wisseling van de wacht. Anne werd onttroond door haar broer. Koning Charles blijkt dit jaar de hardst werkende royal te zijn. Patricia Treble, die jaarlijks de statistieken van het Britse hof nauwgezet bijhoudt, telde maar liefst 535 afspraken voor de koning. En dat is een prestatie die extra opvalt als je bedenkt dat het afgelopen jaar voor hem in het teken stond van medische behandelingen voor kanker. Het klinkt bijna onaannemelijk: 535 afspraken in 365 dagen, waarin ook nog ziekenhuisbezoeken, hersteltijd en ongetwijfeld vakantiedagen een plek moesten krijgen. Dat roept vanzelf de vraag op: hoe ver houden zulke cijfers zich tot de Nederlandse monarchie?
Wie de officiële agenda van het Koninklijk Huis erbij pakt, ziet voor 2025 in totaal 308 activiteiten staan. Dat is het gezamenlijke aantal voor het koningspaar, prinses Beatrix, prinses Amalia en haar zussen plus prinses Margriet met Pieter van Vollenhoven. Op het eerste gezicht lijkt dat bescheiden, zeker in vergelijking met de Britse aantallen. Als eindejaarsklusje besloot ik daarom alle activiteiten zelf nog eens na te lopen. Ik heb ze opgesomd, uitgesplitst per familielid en bekeken waar in het land de afspraken plaatsvonden. Meerdaagse staatsbezoeken heb ik niet als één activiteit geteld, maar uitgesplitst naar dagdelen.
Tegelijkertijd heb ik ook geschrapt uit de officiële agenda. Diploma-uitreikingen van Amalia en Aria ne heb ik bijvoorbeeld niet meegenomen; de Oranjes beschouwen de studietijd namelijk als privé. Maar dan wordt het ingewikkeld. Wat doe je met de aanwezigheid van de koning op Sail? Of met het gezin op het circuit van Zandvoort tijdens de Formule 1? De RVD – en dus ook de koning – schaart dit onder privé. Terwijl zulke evenementen, met internationale uitstraling en publieke betekenis, wat mij betreft wel degelijk in de agenda thuishoren. Tel je die mee en hanteer je een bredere definitie van ’werk’, dan kom je niet uit op 308 activiteiten, maar op ongeveer 550 agendapunten voor de gezamenlijke Oranjeagenda’s.
Wie vervolgens kijkt naar de spreiding, ziet dat koningin Máxima het vaakst in het buitenland te vinden is, maar ook het vaakst de provincies doorkruist. Zij heeft daar mee zichtbaar meer direct contact met ’de Nederlander’ dan koning Willem-Alexander. Dat verschil is ook verklaarbaar. Als staatshoofd speelt een groot deel van zijn werkzaamheden zich af achter gesloten deuren: gesprekken met collega’s, ministers en adviseurs, beëdigingen, geloofsbrieven en – niet eens meegeteld – het ondertekenen van wetten en koninklijke besluiten. Dagelijks wordt daar voor aan het eind van de middag een koffertje met staatsstukken vanuit Den Haag naar Paleis Huis ten Bosch gebracht. Ook zonder dat onzichtbare papierwerk mee te rekenen, staat Willem-Alexander bovenaan de telling als drukste royal van het land, met Máxima in zijn kielzog.
Wat verder opvalt? Langzaam maar zeker meer afspraken voor Amalia en juist minder solo-optredens voor Beatrix, Margriet en Pieter. Logisch ook, het zijn alle drie tachtigers, Beatrix zelfs bijna 88. Toch vertegenwoordigt dit drietal nog altijd een aanzienlijk deel van de agenda. Het zou mooi zijn als de jongste generatie geleidelijk taken overneemt. Met warme hand in de rol kan groeien. Hoe mooi kan het zijn: Amalia op werkbezoek met Amma, zoals de drie prinsessen grootmoeder Beatrix noemen. Of naar een voorstelling met prinses Margriet, tante Pietie bij de Oranjes. Dat is mijn wens voor 2026.
Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.
Beeld: ANP
LEES OOK
Wat speelt er momenteel bij de royals? Je leest het elke week in de column van Royalty-verslaggever Rick Evers. Sinds 2010 volgt hij het koningshuis op de voet en is regelmatig te zien en te horen op de tv en de radio.
Uit andere media
