Column: Het geheime wapen van de koning

Tekst: Rick Evers

06/09/2026

Als u Willem-Alexander over Máxima hoort praten, dan verwijst hij in toespraken naar haar als ’mijn vrouw’ of plechtiger naar ’de koningin’, ook als ze gewoon naast hem staat. In een onbewaakt moment, als hij even haar aandacht nodig heeft, kan hij weleens ’Máx’ roepen, op zijn Engels uitgesproken, waardoor het een koosnaampje lijkt te zijn uit de tijd dat de kroonprins datete met de bankier uit New York. Maar hoe zou ze reageren als hij haar ’trol’ noemt? Zo heb ik Willem-Alexander zijn vrouw nooit horen noemen.

Afgelopen week overleed de 89-jarige koning Harald van Noorwegen, iemand die zijn humor met het verstrijken der jaren niet had verloren. Koning zijn was voor hem een manier van leven, geen act, rol of baan. Lachen was leven. Af en toe een plaagstootje uitdelen moest kunnen. Met zijn hart op de juiste plaats, zat het wel goed met zijn emoties. Noren herinneren allemaal de toespraak naar aanleiding van de aanslagen op Utøya en het regeringskwartier, waar hij met tranen in de ogen en met trillende stem het land toesprak.

Ook muziek kon hem zichtbaar roeren. Maar het Noorse volk zag in Harald vooral de goedlachse grootvader van de natie. De man die vol wilde houden, ook al was duidelijk dat zijn lichaam zich daartegen verzette. Zijn adjudanten, en zeker ook zijn vrouw koningin Sonja, moesten hem tijdens bezoeken steeds meer helpen. Een paar jaar geleden struikelde hij tijdens de begroeting van een officieel bezoek en kwam hij pardoes voor de voeten van de Deense koningin Margrethe neer. Genant, maar hij zag er meteen de humor van in en grapte tegen zijn collega dat hij zichzelf uit diepe bewondering voor haar op de grond had geworpen. Margrethe reageerde scherp: ’Als je maar niet denkt dat ik hetzelfde ga doen!’

In oktober 2024 begon Harald een plechtige toespraak in het paleis, waar iedereen in galakledij aan de bankettafel zat, met het enkele woord: ’sarcofaag’. De zaal lag in een deuk. Het was namelijk de olifant in de kamer die meteen werd benoemd. Niet lang ervoor was namelijk het budget voor Harald’s grafmonument in het parlement besproken, wat tot grote maatschappelijke discussies geleid heeft. ’Ik dank de autoriteiten voor de zorg in het hiernamaals. Ik hoop dat hij goed gewatteerd wordt, zodat het verblijf comfortabel is. We zullen er tenslotte een tijdje zijn.’ Al was hij nog van plan voorlopig te blijven. Daarna begon hij pas iedereen te verwelkomen, ’in levenden lijve.’ Maar het ene woord sarcofaag was voor de Noorse koning genoeg om de hele zaal aan het lachen te krijgen.

Wat zal koningin Sonja soms hebben afgezien met Harald aan haar zijde. Zij zal ongetwijfeld het vaakst te maken hebben gekregen met – en ook het slachtoffer zijn geworden van – de grappen van haar man. Zoals tijdens de jaarlijkse opname van een speciale uitzending, waarin het koningspaar ontspannen terugblikt op het afgelopen jaar en vooruitkijkt naar het volgende. Een van de bezoeken waar Harald naar uitkeek, was een bezoek aan ’Troll’, een onderzoeksstation op Antarctica. Sonja vertelde de presentatrice dat zij het station tien jaar eerder had geopend.

’Het is naar jou vernoemd, toch?’ vroeg Harald, terwijl hij zijn vrouw verwachtingsvol aankeek. Sonja ontkende. Nee, het station was gewoon vernoemd naar een trol. ’Ja, precies’, zei de koning, met een brede grijns. Meer had hij niet nodig. Misschien is humor wel een van de sterkste wapens die een koning heeft. Harald wist in ieder geval precies wanneer hij het moest inzetten.

Deze column over koning Harald komt uit Weekend 36. Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.