Column: Een balletje slaan met Trump

Tekst: Rick Evers

12/04/2026

Deze column komt uit Weekend editie 15.

Het contact tussen de koning en de premier is volgens de mensen rondom het paleis en het Torentje niet te onderschatten. Het verbaasde me daarom dat het vijf weken duurde voor de RVD met het persbericht kwam dat Willem-Alexander en Rob Jetten elkaar voor het eerst ontmoetten voor hun ’wekelijkse gesprek’. In 2025 stonden er zeventien van zulke afspraken in de agenda’s van de koning en toenmalig premier Schoof, veel minder dan de 52 weken die een jaar heeft. Is het dan een overschat moment? Misschien wel. De koning en de premier weten elkaar wel te vinden, werd me verzekerd door de RVD. Met hun iPhone binnen handbereik hoeft er niet altijd een fysiek gesprek te zijn. En in die vijf weken sinds de eedaflegging heeft Jetten de koning al vaker gesproken. Waarover die gesprekken gaan? Dat is altijd geheim. Er wordt ook niet genotuleerd tijdens het gesprek, dat altijd onder vier ogen plaatsvindt. Laat de koning zich gelden, met de vuist op tafel? We zullen het wellicht nooit weten.

Willem-Alexander heeft het recht om zich te laten informeren, aan te moedigen en te waarschuwen. Maar macht? Die is er eigenlijk niet. In theorie zou de macht erin kunnen zitten om te weigeren wetten van zijn handtekening te voorzien. Maar degenen die het kunnen weten, die vertellen me: dat zou Willem-Alexander nooit doen. Het zou namelijk het einde van zijn koningschap betekenen en de ondergang van de hele monarchie. Een ondermijning van de rechtsstaat en de democratie, als hij op eigen houtje anders zou beslissen dan wat democratisch tot stand is gekomen.

In afwachting van een handtekening van Willem-Alexander onder een wet hoef je in de regel geen duimen te draaien. Na vijven gaan de staatsstukken dagelijks in een koffertje naar het paleis en ’s ochtends gaan ze eigenlijk zonder enige uitzondering getekend en wel terug. Handtekening eronder, want alle partijen die er in de democratie over gaan, hebben hun werk gedaan en Willem-Alexander bevestigt dat, als een soort opperambtenaar die een vinkje zet.

Waar zit hem dan die macht? In de loop der jaren realiseerde ik me dat koningin Máxima misschien wel meer macht heeft dan haar man. Haar contacten, met topambtenaren en ministers en met prominenten uit het bedrijfsleven, hebben voor heel wat beweging gezorgd. Muziek verankerd in het onderwijs, meer hulp voor jongeren met mentale problemen, het makkelijker gemaakt voor mensen met geldproblemen om uit de vicieuze cirkel te komen, om nog maar te zwijgen over wat ze in haar VN-functie voor elkaar heeft gebokst.

WA heeft geen macht, hooguit wat invloed. En dan met het idee dat hij dat doet voor het hele koninkrijk. Dat buiten de politieke waan van de dag om, het algemeen belang niet wordt vergeten. Binnenkort schuiven zowel Willem-Alexander en Máxima als Rob Jetten aan bij Donald Trump in het Witte Huis. Er is veel om te doen. Politiek gezien zou je kunnen zeggen: ga niet. En dat zou Jetten in zijn vorige functie misschien ook hebben gezegd. Maar nu draait het om het algemeen belang, om ons hele koninkrijk, in plaats van de politieke waan van de dag. Naar verluidt was Willem-Alexander eigenlijk uitgenodigd om een potje golf te spelen met de Amerikaanse president, maar dat past niet in het koninklijke schema van een druk werkbezoek aan Pennsylvania en Florida. Maar eten en slapen moet je toch. Welk goed excuus zou je kunnen verzinnen om Trump niet voor het hoofd te stoten en af te zeggen? Wat mij betreft is het goed dat ze een nachtje blijven slapen. Zodat als, hoe groot de puinhoop op aarde ook wordt, en misschien politiek gezien Nederland en Amerika elkaar de rug toe hebben gekeerd, de koning in elk geval nog een telefoontje kan plegen naar het Witte Huis. Maar laten we hopen dat het zo’n vaart niet loopt.

Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.