Column: Een keizer zonder achterkant

Tekst: Rick Evers

21/06/2026

Deze column komt uit Weekend editie 25.

De Duitse bondspresident is amper weg, of het Japanse hof staat al aan de deur. De keizer en keizerin blijven uitzonderlijk lang in ons land, een week. Officieel duurt het staatsbezoek maar drie dagen, maar om te acclimatiseren mochten ze alvast een paar dagen op uitnodiging van koning Willem-Alexander en koningin Máxima logeren op Het Oude Loo, het vrijetijdspaleis van de Oranjes achter het paleismuseum. Er werd zelfs een heus fotomoment ingelast met het keizerlijk paar. Nadat zij een museumbezoekje aan het gesloten Paleis Het Loo brachten, zouden ze even poseren op het voorplein. Het liep anders. De keizerin meldde zich af, de keizer poseerde alleen. Er werd de fotografen en cameramensen op het hart gedrukt dat de achterkant van keizer Naruhito niet in beeld kan worden gebracht. Het mythische wezen heeft klaarblijkelijk in de beeldvorming alleen een voorzijde.

Dat zijn echtgenote zich enkele uren van tevoren afmeldde, was niet vreemd, hadden de Japanners me al meegedeeld. Het is geen geheim dat het ‘wisselend’ gaat met keizerin Masako. De druk van de Japanse keizerlijke hofhouding waarin zij als marionetten fungeren, schijnt erg hoog te zijn. Dat ze alleen een dochter hebben, is ook problematisch voor de opvolging. Jarenlang kwam Masako niet in de openbaarheid, tot ze met – toen nog kroonprins – Naruhito en hun dochtertje werden uitgenodigd door toenmalig koningin Beatrix voor een aantal weken relaxen op Het Oude Loo. Daar hadden de Oranjes het Japanse hof buitenspel gezet. Masako had alle tijd om op adem te komen. Er zal in die weken ongetwijfeld een band zijn ontstaan. Nog niet met Amalia, zo vertelde ze onlangs na de fotosessie, toen was ze nog te klein. Maar in de loop der jaren hebben het koninklijk en keizerlijk paar elkaar regelmatig gezien. De inhuldiging van Willem-Alexander was in 2013 zelfs het eerstvolgende buitenlandse tripje voor Masako sinds het bezoek aan Het Oude Loo.

Iedereen die ik erover spreek en het kan weten, heeft het over een diepe vriendschap tussen Naruhito en Willem-Alexander. Toch kan ik me geen grotere uitersten verzinnen dan deze twee Majesteiten. Als kroonprins studeerde Naruhito begin jaren tachtig in Oxford, toen was de oversteek snel gemaakt om kennis te maken met zijn Nederlandse collega. De twee kwamen elkaar als kroonprinsen ook regelmatig tegen, omdat ze allebei het onderwerp watermanagement omarmden. Genoeg te bespreken, alleen misschien niet tijdens een voetbalwedstrijd. Het weekendje vrij op Het Oude Loo viel precies samen met de WK-wedstrijd Nederland-Japan, reden voor Willem-Alexander en Máxima om langs te komen om de wedstrijd samen te beleven. Hoe zou het zijn geweest, de lakei die in de rust de kaasblokjes en wasabinootjes komt aanvullen? Een juichende Willem-Alexander met een verschrikte keizer ernaast?

We kennen onze koning maar al te goed tijdens sportwedstrijden. Uitbundig bij Nederlandse topprestaties, meevierend in het oranje tussen de oranjesupporters. De Japanse keizerlijke familie is uit heel ander hout gesneden. Ze staan letterlijk en figuurlijk op een veel grotere afstand, ze zijn meer een soort mythische wezens. Bezoekjes aan een buurthuis zoals Willem-Alexander doet, of net zoals Máxima in gesprek gaan met ondernemers of briefschrijvers uitnodigen voor een gesprek op het paleis zijn daar geen gewoonte. De gewone Japanner ziet de keizerlijke familie met name op tv, of achter glas op het paleisbalkon. Het is een wereld van verschil. Zelfs voor onze zuiderburen is het verschil groot. Dat Nederlandse toeristen tijdens het staatsbezoek in 2023 ons staatshoofd joviaal begroetten door ‘Willy’ te roepen, zorgde voor knipperende ogen bij koning Filip.

Jaloers zijn de Belgen niet per se. Willem-Alexander past bij ons, maar zou niet gedijen binnen het Belgische staatsbestel. Achter de rolluiken zouden ze hun koning misschien ‘Flupke’ noemen, maar ze halen het niet in hun hoofd om dat in zijn bijzijn te roepen. ‘Willy’ daarentegen, dat is wat anders. Toen ik deze anekdote aan de hofhouding van de keizer vertelde, moesten ze gniffelen. Ik was even vergeten dat deze bijnaam in het Engels een andere lading krijgt.

Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.