Column: Aan de koning ligt het niet

Tekst: Rick Evers

26/04/2026

Deze column komt uit Weekend editie 17.

Ik vond het altijd het meest eigenaardige verjaardagscadeau dat je iemand kunt geven. De koning krijgt op zijn verjaardag steevast van de NOS zijn rapport gepresenteerd. De afgelopen jaren was dat zeker niet het cadeautje dat je, naast het feestelijke ontbijt, op een presenteerblaadje wilde krijgen om je verjaardag mee te beginnen. Na 2019 kwam er een vrije val in de cijfers die in 2023 tot stilstand kwam. Maar in plaats van stabiel te blijven, laten de cijfers, die EenVandaag alvast publiceerde, nu een klim zien. Er kan opgelucht adem worden gehaald op Paleis Noordeinde. Door het koningspaar, maar ook door de naaste medewerkers.

Het is maar weer eens bewezen dat het credo van Willem van Oranje – ’Standvastig in woelige baren’ – nog altijd werkt. Beatrix hield volgens Willem-Alexander een ’stabiele en zuivere koers’, omdat ze wist dat ze in een lange traditie stond. Als je het zou vragen aan Willem-Alexander en Máxima, of de mensen om hen heen, dan verandert er ook bij hen niets. Dan blijft alles bij het oude en houden ze vast aan de koers. Maar natuurlijk zie je veranderingen in de werkwijze van het instituut. Beatrix een vraag stellen na een bezoek? Uit den boze. Van de RVD mag het in principe ook nooit, maar het koningspaar doet het soms toch. Koninklijke bezoeken? Die stonden een jaar tevoren al in de agenda. Nu gebeurt het dat bezoeken soms enkele weken voor de trip tot stand komen.

Toch blijft ook veel bij het oude. Veel Nederlanders willen graag dat de drie dochters zich meer inzetten voor het koningshuis, maar daar zouden Willem-Alexander en Máxima een stokje voor steken. Ze willen dat het precies zo gaat als in de jeugd van Willem-Alexander. Al gaat die vlieger niet altijd op. Beatrix stond een camera toe toen toenmalig premier Ruud Lubbers werd gefilmd tijdens een audiëntie bij haar. De trap op van Paleis Huis ten Bosch, handen schudden met de adjudant, via de vestibule door naar de blauwe salon, om aan te komen in de groene salon – tegenwoordig de DNA-salon – waar de adjudant op de deur klopt, de minister-president aankondigt, die vervolgens ontvangen wordt door koningin Beatrix, waarna nog een kleine soundbite volgt van het gesprek.

Over ’de lange waslijst’ die Beatrix te bespreken had. Ik kreeg onlangs een tik op mijn vingers toen ik liet zien dat Willem-Alexander even moest wachten op premier Jetten. Toen de lakei kwam informeren of de koning zover was, vroeg de koning dat op zijn beurt aan de cameraman en de fotograaf. ’Als júllie klaar zijn, dat is het belangrijkste’, zei de koning, quasi-serieus, om vervolgens mee te grinniken toen er achter de camera’s ook gelachen werd. Zo’n menselijk stukje had nooit naar buiten mogen komen, bleek toen de RVD mijn video had gezien. Eigenlijk hadden alleen de dertig seconden van de openzwaaiende deur, het handen schudden en het gaan zitten in beeld mogen komen. Anders dan in de tijd van Beatrix dus, toen het voor de kijker wat mocht worden opgeleukt, inclusief het aan komen lopen, een beetje binnenkijken in Paleis Huis ten Bosch én een staatshoofd dat de toon zet voor het gesprek.

In Amerika leek koningin Máxima nog iets te willen zeggen tegen de verslaggeefster van het AD, die nieuwsgierig was naar de overnachting bij Trump. ’Dat gaan we niet doen, we gingen dat niet doen, echt serieus, dat ga je niet doen’, kwam iemand van de RVD ertussen. De RVD had er prima op kunnen voorsorteren en de koning, gevat als hij is, had prima wat over de overnachting kunnen zeggen en een grapje kunnen maken om naar het persgesprek van de volgende dag te verwijzen, voor het politieke deel van het antwoord. Aan de koning en koningin ligt het vaak niet, zo lijkt het. En in hen heeft Nederland vertrouwen, zo getuigen de cijfers.

Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.