Column: Creatieve vrijheid kan bitter zijn

Tekst: Rick Evers

05/04/2026

Deze column komt uit Weekend editie 14.

Hoe waarheidsgetrouw moet een dramaserie zijn als het gaat om échte mensen? Vaak worden er officiële biografieën op nageslagen, familieleden en vrienden betrokken, zoals de familie van Peter R. de Vries meewerkte aan een vierdelige dramaserie. Met The Crown hebben ze het in Engeland wat makkelijker gehad dan bij de Nederlandse versie, door bijvoorbeeld uitgelekte telefoontaps en verregaande interviews van Diana. Over ‘er waren er drie in dit huwelijk’ en Charles die in een nieuw leven wilde terugkeren ‘als een tampon’. Voer voor de schrijvers, zonder er iets aan te hoeven verzinnen.

Toch moest ik bij die serie destijds op andere momenten vaak even achter mijn oren krabben. Of ik moet nog even opzoeken of mijn herinnering me in de steek laat en het écht zo ging. En ook nu, bij Videolands Máxima. Onze koningin heeft duidelijk geen tijd in haar agenda vrijgemaakt om de schrijvers van de serie over haar leven uitgebreid bij te praten. Met als gevolg dat het collectieve geheugen wordt verdraaid door zulke series. Veel mensen blijven achter met de herinnering uit de dramaserie alsof het de harde waarheid is.

Dat details van een huwelijksfeest zoals dat van Mabel en Friso in de serie nogal zijn opgedirkt, dat is helemaal prima. In werkelijkheid had Beatrix écht geen tiara op en had de bruid zelf ’s avonds haar jurk ingewisseld voor een zwart broekpak. Dat zijn zaken waar de Oranjes zelf waarschijnlijk om kunnen grinniken, áls ze zouden kijken. Maar er zijn ook veel slordigheden die met wat betere research hadden kunnen worden voorkomen. In de serie wordt steeds over ‘Ari-a-ne’ gesproken, terwijl de Oranjes ‘Ariaan’ zeggen. Of historische fouten, groot en klein, zoals de naam van een verkeerde nanny of zelfs andere premier noemen. Laat staan dat de schrijver wist wat er achter gesloten deuren is gezegd en op welke manier.

De serie over het leven van onze huidige koningin is wereldwijd een succes. De makers zijn dan ook al bezig met het vervolg, waarvoor een compleet nieuwe cast wordt gezocht om de rollen van Máxima, Willem-Alexander, Beatrix en de anderen op zich te nemen. Ondertussen wordt door dezelfde crew ook al gefilmd voor een nieuwe serie, waarvoor de huidige acteurs uit de Máxima-serie nog wél zullen terugkeren. Met Mabel en Margarita in de hoofdrollen en als ondertitel: Oranjebitter. Ik heb geen betrouwbare bron nodig om ervan verzekerd te zijn dat werkelijk niemand in de familie daarop zit te wachten.

De tumultueuze aanloop naar het huwelijk van prins Friso met Mabel is een pijnlijk hoofdstuk voor de Oranjes. Net als de affaire-Margarita, waarin de prinses werd meegesleept door een nepbaron op oorlogspad. Allebei zijn ze heel wat hoofdstukken verder met hun leven en worden ze liever niet herinnerd aan de zwarte bladzijden uit hun geschiedenis. Maar de bewuste prinsessen? Die hoor je er niet over. De enige die je er wel over hoort, is degene die van het ‘ex zijn’ al ruim twintig jaar een beroep heeft gemaakt. Of in elk geval een levenswijze. Edwin de Roy van Zuydewijn duikt sinds de officiële scheiding in 2006 steeds weer op met onvrede over de scheiding of om gal te spuwen over de Oranjes. Bij de rechter vroeg hij om inzage in de scripts, omdat de Máximaserie hem weinig vertrouwen gaf dat de serie waarin híj zou voorkomen, wél zou kloppen. Margarita zelf zal de schrijvers van de serie niet van jus hebben voorzien. Daarentegen zullen de talloze uitbarstingen van De Roy in de media in de afgelopen decennia als lijm tussen de scènes kunnen dienen. Voor inzage is het wat laat: de eerste scènes met ‘Edwin’ en ‘Margarita’ zijn al lang en breed ingeblikt. Spreken is normaal gesproken zilver, maar De Roys uitspraken waren vast goud voor de scriptschrijvers.

Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.