Royalty-column: Leven in de schijnwerpers
22/02/2026
Deze column komt uit Weekend editie 8.
‘Mijn leven is van mij’, zong Pia Douwes als keizerin Elisabeth van Oostenrijk. ’Sisi’ smachtte naar een leven weg van het protocol aan het hof, weg van het keurslijf. Maar royals staan nu eenmaal ten dienste van het volk en daarmee is hun leven misschien niet helemaal van henzelf. Persoonlijke momenten worden publiek gedeeld, denk aan de geboortes, huwelijken en begrafenissen. Ze zijn geregeld het gesprek van de dag met andere dagelijkse beslommeringen. In een goed functionerende monarchie horen de verhalen van de koninklijke familie ook een beetje bij onszelf. Vaak vergelijk ik het met een soapserie, waarin alle beslommeringen voorbijkomen, soms flink uitvergroot. En ook in de prominentste familie van het land zijn er nu eenmaal soms bizarre situaties. Spannende verhalen. Voer voor schrijvers.
Wie het Britse hof volgt, hoeft geen scenarioschrijver te zijn om dramaturgie te herkennen. De breuk tussen prins Harry en de familie kan met het kleinste gemak tot een nieuw seizoen van The Crown leiden. De tragiek van Diana blijft generaties makers inspireren, van speelfilm tot theatermonoloog. Het liefdesverhaal van de afgetreden koning Edward en Wallis Simpson is pure Shakespeare: kroon of hart, plicht of passie. En dan is er nog voormalig prins Andrew, wiens val inmiddels het domein is van onderzoeksjournalisten, documentairemakers en dramaseries. Of terug in de tijd met Willem de Veroveraar, de eerste koningin Elizabeth of de bijna mythische koningin Victoria: het Britse koningshuis is een onuitputtelijke verhalenmachine. Niet voor niets werd The Crown wereldwijd een succes. Monarchie combineert alles wat drama vereist: macht, geheime verlangens in een publieke rol, traditie die botst met tijdgeest. Voeg daar paleizen, uniformen en eeuwenoude rituelen aan toe en het decor staat.
In Nederland groeit het koninklijke aandeel in het genre drama ook. We hebben misschien minder openlijke schandalen, minder explosieve interviews, minder constitutionele aardverschuivingen. En ook: minder loslippige hovelingen die het naadje van de kous vertellen over intriges. Hoe de Laurentien-affaire vanuit het hof wordt beleefd. Of hoe de koning binnenshuis is. De ene maker kiest voor Máxima, de populairste Oranje van de afgelopen decennia. Komende maand verschijnt seizoen twee van de Videolandserie, die focust op het leven van Willem-Alexander en Máxima en wat zich daaromheen afspeelt. In al dat drama schuilt wel gevaar. Feit en fictie lopen in elkaar over en het publiek onthoudt vaak de dramatische versie beter dan de historische nuance. De andere maker kiest voor een icoon uit het verleden. Recent ging Willem Van Oranje in première, een musical in het gloednieuwe Prinsentheater in Delft. Topacteurs nemen ons al zingend eeuwen mee terug in de tijd naar het leven van de Vader des Vaderlands. Ondertussen draait de tribune rond door zijn leven langs talloze decors: knallende en indrukwekkende veldslagen, het kasteel in Dillenburg, Breda, Leiden en vanzelfsprekend Delft. Persoonlijk drama over een nationale identiteit. Willem de Zwijger als mens, niet als een van zijn standbeelden, maakt dat zijn verhaal hopelijk bij een nieuwe doelgroep binnenkomt. Een leven vol twijfels, offers, politieke strategie, verpakt in zang en spektakel. Het publiek wil geen jaartallen, het wil emotie. Dat is de paradox van royalty als cultureel product. Formeel draait het koningschap om continuïteit en stabiliteit. Dramaturgisch draait het om conflict. En conflict is er altijd. In elke generatie opnieuw. De spanning tussen individu en instituut is de motor. ’Wie ben ik dat ik dit doen mag?’, zei Juliana bij haar inhuldiging. Wie ben je, als je titel je identiteit vooraf al bepaalt? Sisi, maar ook Máxima had een keuze. Voor Willem van Oranje, Willem-Alexander en Amalia geldt dat in mindere mate. ’Mijn leven is van mij’? Hun leven, in goede en slechte dagen, is een beetje van ons allemaal. En van de scriptschrijvers.
Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.
Foto: Danny Kaan
Uit andere media
