Column: 2026 spannend jaar voor Oranjes
11/01/2026
Deze column komt uit Weekend editie 2.
2026 belooft een jaar van verandering voor de Oranjes te worden. Een andere politieke wind, wisselingen van de wacht op het paleis en spraakmakend nieuws dat wordt verwacht. In het buitenland wordt met spanning uitgekeken naar Noorwegen, waar de kroonprinselijke stiefzoon Marius voor de rechter moet verschijnen. Koning Harald (dit jaar 35 jaar op de troon) en kroonprins Haakon en kroonprinses Mette-Marit (25 jaar getrouwd) hebben vooralsnog weinig te vieren. Zweden bereidt zich ondertussen voor op de tachtigste verjaardag van koning Carl Gustaf én het gouden huwelijksfeest van hem en koningin Silvia. De Zweden vieren graag groots, met het volk én een keur aan royals op de gastenlijst.
In eigen land worden komend najaar lijvige boekwerken verwacht na het onderzoek naar de Oranjes en hun rol in het slavernijverleden. Ook is de koninklijke collectie onderzocht op de rechtmatigheid van objecten: horen ze wel thuis bij de Oranjes, in het huidige licht van de geschiedenis?
Misschien kijkt u meer uit naar de terugkeer van Ariane, die na een tussenjaar een studie ’moet kiezen’. Vooral hoop ik op een 21-diner voor zus Alexia. De kans is klein dat we beelden van een galafestijn te zien zullen krijgen, zoals in het buitenland gewoonte is. Hun moeder Máxima viert dit jaar op haar verjaardag ook dat ze 25 jaar Nederlandse is. En hoe zouden prins Constantijn en prinses Laurentien dit jaar hun zilveren huwelijk vieren? Gecombineerd met Laurentien’s zestigste verjaardag? Wellicht brengt dit jaar veranderingen teweeg voor haar.
Het kabinet kondigde aan dat de nevenactiviteiten van de Oranjes voortaan beter geëvalueerd worden. Schuren ze niet met het openbaar belang óf de positie van de koning? Wij hadden in Nederland een prima model. De Britten wilden er alles over weten toen Harry en Meghan op het punt stonden de monarchie de rug toe te keren. Slechts vier Oranjes die uit de schatkist worden betaald, de rest krijgt de vrijheid om zelf de broek op te houden. Maar het schuurt inmiddels niet meer, de wrijving van de laatste jaren heeft voor barsten gezorgd. Binnen de familie en de rechtsstaat. Als alternatief de hele familie onderhouden en zoethouden is niet meer van deze tijd. Maar we kunnen de overige familieleden ook niet tot gevangenen van een gouden kooi maken die ze ook nog eens zelf moeten onderhouden.
Hopelijk wordt er in de familie en op het paleis open over gesproken. Ook met de dochters, want het is ook hún toekomst. Alexia en Ariane hebben beloofd hun zus bij te staan als ze erom vraagt. Maar gaat Amalia er dan voor betalen en zetten haar zussen daarmee hun toekomstdromen opzij? Misschien hebben ook nieuwe adviseurs inbreng. Van buitenaf – een nieuwe premier en een nieuwe vicepresident van de Raad van State in 2026 – maar ook ten paleize. Persoonlijk adviseur Pien Zaaijer was sinds 2002 een vaste waarde voor Willem-Alexander en Máxima, maar gaat in de loop van het jaar met pensioen. Met haar no-nonsensementaliteit was ze niet de standaardhoveling zoals je die tegenkwam aan het hof van toenmalig koningin Beatrix. Ondertussen loopt haar opvolger warm. Hoewel die officieel pas op 1 januari begon, popte ze in december al stiekem op: Inge Dovermann, eerder adviseur van de burgemeester van Maastricht, de gouverneur van Limburg en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Mensen die met haar gewerkt hebben, zijn lovend. Ik ben nu al benieuwd hoe haar signatuur terug gaat komen in de koninklijke agenda van 2026.
’Mag het nog?’, hoor je regelmatig in de eerste dagen en weken van het nieuwe jaar. Zolang onze koning en koningin nog op vakantie zijn in Argentinië en hun nieuwjaarsontvangsten pas in de derde week van het nieuwe jaar houden, kan het toch best? Dus: een mooi, gezond en gelukkig 2026 gewenst! Met ontroerende, betoverende en onthullende koninklijke momenten, waar u natuurlijk alles over ziet en leest in Weekend.
FOTO: MISCHA SCHOEMAKER
Uit andere media
