Column: Niet de Beatrix die we kennen

Tekst: Rick Evers

15/03/2026

Deze column komt uit Weekend editie 11.

Nieuwe Máxima-serie zorgt voor ophef

Televisieseries kunnen het imago van royals flink beïnvloeden. Dat bleek wel bij The Crown. Nu seizoen twee van Máxima verschijnt, rijst de vraag of hetzelfde bij de Oranjes kan gebeuren.

Haagse kringen maken zich zorgen om een mogelijke nieuwe vrije val van de populariteit van het koningshuis. Het imago van de Oranjes staat onder druk nu seizoen 2 van de succesvolle serie Máxima in aantocht is. Dit keer concentreert de Videoland-serie zich minder op de Argentijnse momenten die Máxima beleefde, maar meer op hoe ze in Nederland terechtkwam. En daarbij is een grote rol weggelegd voor de Oranjes, onder wie (toenmalig) koningin Beatrix. Niet als warme, betrokken schoonmoeder, maar als antagonist, als schijnbare tegenstander van Máxima. Moet men zich aan het hof hoeden voor situaties zoals in Engeland plaatsvonden nadat The Crown het imago van Charles en Camilla opnieuw een flinke deuk gaf? Populariteitscijfers lieten zien dat er zeker een negatieve invloed was op het beeld dat de Britten hadden van hun royals. Voor veel kijkers zijn feiten en fictie bovendien nauwelijks van elkaar te onderscheiden. ‘Hoe ver je ook teruggaat in de tijd, er is altijd een spanningsveld tussen het beoogde imago van een royal en het gepercipieerde, het daadwerkelijk door het volk beleefde imago’, zegt imagocoach Ivanca Maas. ‘Daartussenin zit een grijs gebied waarin de media het imago beïnvloeden, bewust of onbewust.’

‘Kille vrouw’

Met name prinses Beatrix kan een knauw verwachten als het gaat om hoe ze in het tweede seizoen van de serie wordt neergezet. Het zijn de momenten voor het sprookjeshuwelijk in 2002 die onder meer worden belicht. Bronnen die de eerste beelden al hebben mogen zien, spreken van ‘een harteloze, kille vrouw’ die door actrice Elsie de Brauw gestalte wordt gegeven. ‘We zien een kant van Beatrix die we nooit zagen, maar misschien wel verwacht hadden achter gesloten deuren’, zegt een ander. ‘Ze lijkt zelfs met haar familieleden om te gaan alsof het personeel is.’ Een ander zag Beatrix absurde eisen stellen rondom het huwelijk van haar zoon Willem-Alexander en Máxima, waardoor zijzelf nauwelijks nog eigen inbreng hadden. Zo zou ze onder meer over de bruidsjurk de dienst hebben uitgemaakt en een alternatieve keuze hebben afgedwongen. ‘Maar ik vraag me af wat er daadwerkelijk van waar is’, zegt deze bron.

Met het grote succes

Met het grote succes van het eerste seizoen van Máxima is inmiddels ook het tweede seizoen alweer aan vele tientallen landen over de hele wereld verkocht. Dat betekent dat wereldwijd mensen deze gescripte versie van de historie te zien gaan krijgen. Als Willem-Alexander, Máxima of Beatrix willen praten over de gevolgen kunnen ze het best aankloppen bij de Windsors. Rondom de serie The Crown hadden Charles en Camilla het zwaar te verduren, toen de hele geschiedenis rond hun affaire tijdens het huwelijk met Diana werd opgerakeld, met Charles als de ‘slechterik’ in het verhaal. De reacties van kijkers waren zó intens negatief dat paleismedewerkers uiteindelijk besloten om de reacties op de officiële Instagram- en Twitteraccounts uit te schakelen. Zo kon het bombardement aan haatreacties worden gestopt. De serie ‘schildert een oneerlijk beeld over het grootste deel van de koninklijke familie’, zegt historicus Hugo Vickers. Hij schreef onder meer een boek om feiten en fictie in The Crown te onderscheiden. ‘De enige die er goed vanaf komt, is Diana.’ Hij meent dat de makers volledig kozen voor de kant van de ex-vrouw van koning Charles. ‘Ze hadden prins Charles al als een watje afgeschilderd, maar dit keer hebben ze hem nog erger gemaakt. Ze hebben hem veranderd in een soort kwaadaardig en moordlustig watje, wat eerlijk gezegd behoorlijk onaangenaam is.’ Door de serie kregen kijkers het idee dat Charles geen enkel werk deed en zelfs op de avond van de verloving naar Camilla zou gaan. Bezijden de waarheid, zegt Vickers. ‘Ik vind het oneerlijk om echte mensen in semi-echte situaties te plaatsen en vervolgens met hun motieven te spelen en de feiten te verdraaien om een verhaal te creëren dat absoluut niet waar is’, vindt Vickers. Peter Morgan, maker van The Crown, ziet het zo: ‘Soms moet je de nauwkeurigheid opgeven, maar je mag de waarheid nooit verloochenen.’

WA ergert zich

Imagocoach Ivanca Maas meent dat het Nederlandse hof zich kan voorbereiden op de serie en alvast vooruit zou moeten denken. ‘Een bekwame imagospecialist laat zich niet verrassen door media en denkt na over de gevolgen van publicaties, zonder pers of televisiemakers af te branden.’ Ze adviseert om specialisten in te zetten ‘om een duidelijk onderscheid te creëren tussen feiten en fictie’, zegt ze, zoals Vickers een boek schreef om het ware verhaal achter de serie te vertellen. In het verleden zeiden Máxima en haar dochters niet te gaan kijken naar de serie. Willem-Alexander voegde eraan toe: ‘Ik heb gehoord dat het een mooie serie is die goed in elkaar zit, maar ik ga me dan ergeren aan de dingen die niet juist zijn.’ Dat is ook een advies dat Maas zou meegeven: het prijzen van de creativiteit. En weten ‘welke media ze hoe en wanneer moeten inzetten om het bij te sturen’, aldus de imagocoach. Zo werden in Engeland oud-hofmedewerkers ingezet om het beeld bij te sturen van de Windsors. Of dat ook in Nederland zal gebeuren, zoals onlangs een oud-hofdame en oud-secretaris opdoken in een documentaire, is nog maar de vraag.

BEELD: ANP

Bestel je Weekend met meer royaltynieuws hier en lees hier meer columns van Rick Evers.